علل مختلفی ازجمله مناسب نبودن خوراک و جیره غذایی یا وجود بیماری در دام میتواند اشتهای حیوان را کاهش دهد. با ذکر مواردی در این نوشته به برخی از این دلایل پی میبریم.
- اگر درصد ماده خشک در جیره غذایی کمتر از حد استاندارد (کمتر از ۵۰ درصد) باشد، میل دام به غذا کم خواهد شد. درواقع هم خشک بودن بیش از حد جیره و هم وجود آب بیش از حد در آن، میل دامها به خوردن غذا را کم خواهد کرد.
- خوراک دام باید به شکلی یکنواخت در آخور ریخته شود و در همهجای آخور به یک اندازه غذا باشد. اگر این نکته رعایت نشود، ممکن است دامهای ضعیفتر گرسنه بمانند.
- کم بودن فضای آخور که باعث میشود دامها در محل خوراکدهی ازدحام کرده و برخی از آنها موفق به خوردن غذا نشوند.
- دسترسی سخت به آبشخورها و یا عدم کیفیت آب نیز ممکن است موجب کاهش میل دامها برای خوردن خوراک شود. یک آبشخور استاندارد باید به شکلی ساخته شده باشد که حجم کمی از آب در آن جای بگیرد و این آب مرتباً با آب تازه جایگزین گردد. این آب تازه با کمک شناگر به درون آبشخور تزریق میشود.
- بیش از اندازه بودن میزان فیبر موجود در جیره غذایی دام.
- کافی نبودن نمک در جیره غذایی
- فاسد بودن یا کپک زده بودن خوراک دام
- استفاده از خوراکهای مانده از وعدههای پیشین برای تغذیه دامها (چراکه این مواد غذایی اغلب بوی ناخوشانیدی به خود میگیرند.) تمییز نبودن آخورها و ماندن خوراک قبلی در آنها نیز میتواند همان بوی بد را ایجاد کرده و باعث شود دام بخوبی غذا نخورد.
- بیکیفیت بودن علوفه دامی مانند یونجه، کاه و سیلو
- عدم وجود تهویه مناسب در محل خوراکدهی
- استرس گرمایی نیز یکی از دلایل کاهش میل دامها به خوردن غذا میباشد. این مساله در کشورهایی با هوای گرم و خشک مانند کشور ما بسیار رایج است. در دامداریهای قدیمی که ارتفاع سقف کمتر از ۴ است احتمال استرس گرمایی بیشتر میباشد.
- وجود بیش از حد منابع پروتئینی عبوری (مثل پودر ضایعات طیور و ماهی) در جیره نیز میتواند بر کاهش اشتهای دام موثر باشد.
در این بین عواملی همچون بروز بیماریهای مختلفی میتواند در کم اشتهایی و بی اشتهایی دام بسیار تاثیر گذار باشد. به این خاطر ما در ادامه تمامی این عوامل را مورد بررسی قرار خواهیم داد، تا اطلاعات جامعی را در اختیار دامداران عزیز بگذاریم.
جیره و مواد خوراکی دام نباید همیشه یکنواخت باشد باید دارای تنوع نیز باشد.
محل نگهداری انواع دام
محل نگهداری انواع دام باید به گونهای اصولی ساخته شود، که دام در آن احساس آرامش داشته باشد. به صورتی که در فصلهای مختلف نباید بیش از حد سرد و بیش از حد گرم باشد. زیرا همین سرما و گرما با وارد کردن استرس بر حیوان باعث کم خوری و کم اشتهایی در آن خواهند شد، به این خاطر شما باید برای دامداری به محل نگهداری آنها نیز توجه داشته باشید. در ادامه ما به بررسی ویژگی یک جایگاه مناسب برای نگهداری دام خواهیم پرداخت.
باید آبشخور در نزدیکی محل غذای دام قرار بگیرد چون نبود آب باعث میشود تا دام بر اثر تشنگی و کم آبی دچار ضعف و بی اشتهایی شود.
محل نگهداری دام باید دارای تهویه مناسب باشد، تا در فصل گرما هوای سرد به داخل دامداری منتقل شود و در هوای سرد مانع خروج هوای گرم از دامداری و تولید هوای گرم شود و آنها بدون هیچ استرسی به خوردن مشغول شوند.
کثیف بودن و غیر بهداشتی بودن محیط نیز میتواند یکی از عوامل بروز بیماریهایی نظیر ذات الریه در دام شود و در نتیجه سبب کم خوری دام باشد.
زخم دهان یکی از علل اصلی کم اشتهایی در انواع دام
زخم دهان یکی از بیماریهای بسیار خطرناک و شایع در بین انواع دام مانند گوسفندان و گاو میباشد. زخم دهان در دام میتواند بر اثر بیماری تب برفکی و اکتیمای اورف باشد. در این حالت زخم های بسیار کوچکی بر روی دهان و داخل دهان حیوان و دام ایجاد میشود، که نمیگذارند به صورت دلخواه به چرا بپردازد. حتی این زخمها در بعضی از مواقع میتواند باعث تلف شدن گوسفند شود. البته شما باید با دیدن علائم تب برفکی به سرعت به پیش دامپزشک مراجعه کنید، تا گله خود را از شر این بیماری خلاص کنید.
کم اشتهایی به خاطر اسیدوز دام
اسیدوز نیز یکی از بیماریهایی است که بر اثر زیاد کردن جیره غذایی دام در یک دفعه ایجاد میشود. به این صورت که گاز بسیار زیادی باعث التهاب و شکم درد دام زنده خواهد شد. و همین امر باعث میشود تا دام بسیار کم اشتها شود و به طور مداوم بر تسکین درد با لگد به شکم خود بزند. به این خاطر شما برای اجتناب از بروز این بیماری باید از زیاد کردن یک دفعهای جیره غذایی گله خود بپرهیزید.